Bu sayfa size “bağımlısınız” ya da “değilsiniz” demek için hazırlanmadı. Böyle bir karar, tek başına bir internet yazısıyla verilmez.
Ama şu işe yarar: Kumar veya bahis artık sadece ara sıra yapılan bir eğlence mi, yoksa kararlarınızı yavaş yavaş yönetmeye başlayan bir alışkanlık mı? Bunu daha dürüst görmenize yardım eder.
Kendini değerlendirme yaparken en büyük hata, soruları “olmasını istediğiniz hâlinize” göre cevaplamaktır. Burada niyet değil, olan şey önemlidir. “Aslında bırakabilirim”, “normalde böyle yapmam”, “son sefer biraz kötü geçti” gibi cümleler bazen gerçeği yumuşatır. Bu testte onları bir kenara koyun.
Son 6-12 ayı düşünün. Daha eski bir olay hâlâ borç, güven, aile ya da ruh hâli açısından hayatınızı etkiliyorsa onu da hesaba katın.
Türkiye’de kumar bağımlılığı hakkında güvenilir Türkçe bilgi için Yeşilay’ın kumar bağımlılığı bilgilendirme sayfası iyi bir kaynaktır. YEDAM’ın kumar bağımlılığı sayfası da belirtileri ve destek ihtiyacını daha sade bir dille anlatır. Yardım aramak için hazır hissediyorsanız YEDAM hizmetleri üzerinden 115 danışma hattı ve randevu bilgilerine ulaşabilirsiniz.
Bu sayfayı nasıl kullanın?
Kendinize puan vermeye çalışmayın. Önce sadece dürüst cevap verin.
| Kural | Uygulaması |
|---|---|
| Cevabı süslemeyin | “Evet ama…” diye başlayan cevabı çoğu zaman “evet” sayın. |
| Tek seferlik deyip geçmeyin | Bir kere kira, fatura veya borç parasına dokunduysanız bu önemlidir. |
| Kayıp yerine davranışa bakın | Az para kaybetmek, kontrolün sağlam olduğu anlamına gelmez. |
| Niyete değil sonuca bakın | “Kapatacaktım ama kapatamadım” yine de bir işarettir. |
| Cevapları yazın | Yazılan cevap, zihinde yapılan pazarlıktan daha nettir. |
Bu soruları sessiz bir zamanda cevaplamak daha iyidir. Oyun oynarken, maç başlamadan hemen önce, kayıptan sonra sinirliyken ya da kazançtan sonra fazla özgüvenliyken yapılan değerlendirme genellikle sağlıklı olmaz.
Önce acil işaretlere bakın
Bazı durumlarda uzun test yapmaya gerek yoktur. Önce güvenlik ve para korunmalıdır.
Aşağıdaki sorulardan herhangi birine “evet” diyorsanız, bu sayfayı bitirmeden önce oynama imkânını azaltmanız daha doğru olur.
| Soru | Neden önemli? |
|---|---|
| Fatura, kira, gıda, okul, ilaç veya borç parasını oyuna ayırdınız mı? | Oyun artık temel hayat düzeniyle yarışıyor. |
| Kumar veya bahis için borç aldınız, kredi kullandınız ya da nakit avans çektiniz mi? | Kayıp artık gelecekteki gelirden de yemeye başlamış olabilir. |
| Kaybettiğiniz parayı aynı gün veya kısa sürede geri alma düşüncesiyle tekrar oynadınız mı? | Eğlence yerine “kurtarma operasyonu” başlamış demektir. |
| Ailenizden, eşinizden, ortağınızdan veya yakınınızdan para hareketlerini sakladınız mı? | Gizleme başladığında zarar daha hızlı büyüyebilir. |
| Duramayacağınızı düşündüğünüz, paniklediğiniz veya kendinizi güvende hissetmediğiniz oldu mu? | Bu durumda yalnız kalmamak ve destek almak gerekir. |
Kendinize ya da bir başkasına zarar verme düşüncesi varsa, bu kumar değerlendirmesinden önce acil yardım konusudur. Türkiye’de acil durumlar için 112 aranır. Kumarla ilgili destek içinse 115 YEDAM hattı bir başlangıç olabilir.
22 soruluk dürüst kontrol
Her soruya sadece “evet” veya “hayır” deyin. Uzun açıklama yapmanız gerekmiyor.
| # | Soru | Cevap |
|---|---|---|
| 1 | Başta düşündüğünüzden daha uzun süre oynadığınız olur mu? | |
| 2 | “Bugün şu kadar yeter” deyip daha fazlasını harcadığınız olur mu? | |
| 3 | Kaybettikten sonra parayı geri almak için tekrar oynar mısınız? | |
| 4 | Kazanınca hemen kalkmak yerine “bugün şansım açık” diye devam eder misiniz? | |
| 5 | Oynamadığınız zamanlarda bile kupon, masa, site, maç veya sonuçları düşünür müsünüz? | |
| 6 | Oynamayı azaltmaya çalışınca huzursuz, sinirli veya boşlukta hisseder misiniz? | |
| 7 | Kumar veya bahis yüzünden uyku, iş, aile, okul ya da günlük işler aksadı mı? | |
| 8 | Para kaybını yakınlarınıza olduğundan az söylediniz mi? | |
| 9 | Hesap hareketi, nakit çekimi, site üyeliği veya borç gizlediğiniz oldu mu? | |
| 10 | Kumar için borç aldınız, eşya sattınız veya başkasından para istediniz mi? | |
| 11 | “Bir kere büyük kazanırsam her şey düzelir” diye düşündünüz mü? | |
| 12 | Stres, can sıkıntısı, yalnızlık, öfke veya üzüntü geldiğinde oyuna yönelir misiniz? | |
| 13 | Oyun yüzünden evde tartışma, güvensizlik veya açıklamakta zorlandığınız durumlar oldu mu? | |
| 14 | Kendi koyduğunuz limiti bozduktan sonra “nasıl olsa bozuldu” deyip devam ettiniz mi? | |
| 15 | Bahis veya kumarı para kazanma yolu gibi gördüğünüz dönemler oldu mu? | |
| 16 | Kayıptan sonra hemen yeni para bulma yolları düşündünüz mü? | |
| 17 | Oynamayacağınıza dair söz verip kısa süre sonra tekrar başladınız mı? | |
| 18 | Kaybı söylemek yerine başka bir masraf bahanesi uydurdunuz mu? | |
| 19 | Bahis oranı, bonus, promosyon, komisyon veya bedava oyun sizi planınızın dışına çıkardı mı? | |
| 20 | Alkol aldıktan sonra, maaş günü, gece geç saatte veya yalnız kalınca daha kolay oynar mısınız? | |
| 21 | Yakınlarınız “fazla oldu”, “bırak artık”, “yine mi?” gibi uyarılar yaptı mı? | |
| 22 | İçten içe bu konunun kontrolden çıktığını hissedip yine de ertelediniz mi? |
Bir soruya “evet ama küçük miktardı” diyorsanız, cevabı yine evet sayın. Çünkü bu sayfada miktardan çok davranışın yönüne bakıyoruz.
Sonucu nasıl okuyacaksınız?
Evet cevaplarınızı sayın. Sonra aşağıdaki tabloya bakın.
| Evet sayısı | Risk seviyesi | Ne anlatıyor olabilir? |
|---|---|---|
| 0-1 | Görünür risk düşük | Şu anda belirgin bir sorun görünmüyor; yine de yazılı limit kullanmak gerekir. |
| 2-4 | Dikkat bölgesi | Kumar veya bahis bazı sınırları zorlamaya başlamış olabilir. |
| 5-7 | Ciddi uyarı | Zarar para, zaman, duygu veya ilişkiler tarafına yayılıyor olabilir. |
| 8 ve üzeri | Yüksek risk | Bu artık eğlenceden çok kontrol ve zarar meselesi hâline gelmiş olabilir. |
Bu tablo tıbbi tanı değildir. Ama kendinizi kandırmamak için iyi bir aynadır.
Yeşilay, kumar oynama bozukluğunu anlatırken kontrolün sağlanamaması, kumarın günlük hayatın önüne geçmesi ve olumsuz sonuçlara rağmen devam etmesi gibi işaretleri öne çıkarır. YEDAM da kumar bağımlılığında takıntılı meşguliyet, kayıpları geri almaya çalışma, bırakma çabalarının başarısız olması ve ilişkilerin zarar görmesi gibi belirtileri açıklar. Bu yüzden sadece toplam sayıya değil, hangi sorulara evet dediğinize de bakmanız gerekir.
Bazı “evet” cevapları daha ağırdır
Diyelim ki sadece üç soruya evet dediniz. Eğer bu üç soru borç, gizleme ve kaybı kovalamakla ilgiliyse, bu sonuç hafif sayılmaz.
Aşağıdaki işaretlerden biri bile varsa, durumu ciddiye almak gerekir.
| Ağır işaret | Neden daha riskli? |
|---|---|
| Borç alarak oynamak | Bir sonraki gelir daha gelmeden yük altına girer. |
| Fatura veya temel ihtiyaç parasını kullanmak | Oyun, hayat düzeninin önüne geçmiştir. |
| Kaybı kovalamak | Amaç eğlenmekten çıkıp zararı kurtarmaya dönüşmüştür. |
| Gizlemek veya yalan söylemek | Sorun görünmez kalırsa büyümesi kolaylaşır. |
| Oynamamak istediği hâlde oynama | Kontrol zayıflamıştır. |
| Aile, iş veya ilişki zarar görmesi | Zarar artık sadece cüzdanda değildir. |
| Panik, çaresizlik veya yoğun utanç | Destek ihtiyacı ertelenmemelidir. |
Gambling Therapy’nin Türkçe “Kumar sizi nasıl etkileyebilir?” sayfası, sorunlu kumarın sadece para kaybı değil; borç, ilişki, iş, yalnızlık ve zihnin sürekli kumarla meşgul olması gibi alanlara da yayılabileceğini anlatır. Bu yüzden değerlendirmeyi sadece “ne kadar kaybettim?” sorusuna indirgemeyin.
Hangi alanda zorlanıyorsunuz?
Evet cevaplarınızı sadece saymayın; gruplayın.
| Evetler daha çok nerede? | Olası anlamı | İlk adım |
|---|---|---|
| Para | Limit yok, limit çalışmıyor veya kayıp kovalanıyor olabilir. | Kayıpları takip etmeye başlayın ve ödeme yollarını azaltın. |
| Zaman | Oyun hayat alanını büyütmüş olabilir. | Süre sınırı koyun ve alarmı oyun içinde değil dışarıda kurun. |
| Gizleme | Güven meselesi başlamış olabilir. | En az bir kişiye rakamları saklamadan söyleyin. |
| Duygu | Kumar stres, boşluk veya kaçış için kullanılıyor olabilir. | Stresli, alkollü, yorgun veya yalnızken oynamama kuralı koyun. |
| Kontrol | “Bırakırım” sözü pratikte çalışmıyor olabilir. | Kendini oyundan uzaklaştırma adımlarını düşünün. |
| Hukuk/güvenlik | Yasa dışı bahis, kayıt dışı site veya şüpheli para trafiği olabilir. | Oynamayı durdurun, hesap ve para güvenliğini gözden geçirin. |
Türkiye’de yasa dışı bahis ve kumar tarafı ayrıca dikkat ister. Emniyet Genel Müdürlüğü’nün yasa dışı bahis ve kumar uygulamaları hakkındaki duyuruları, bu alanın yalnızca kişisel alışkanlık değil, aynı zamanda güvenlik ve hukuk riski taşıyabileceğini de gösterir.
Sonuca göre ne yapmalı?
Aşağıdaki öneriler basit tutuldu. Çünkü zor bir dönemde uzun planlar çoğu zaman uygulanmaz.
| Sonuç | Bugün yapılacak şey |
|---|---|
| 0-1 evet | Oyun bütçesini ve süreyi yazılı tutun. Kazanç veya kayıp sonrası limiti değiştirmeyin. |
| 2-4 evet | Bir sonraki oyundan önce limitleri düşürün, ek para erişimini kapatın, en son 10 seansı yazın. |
| 5-7 evet | En az 30 günlük ara düşünün. Bir yakınınıza gerçek tabloyu söyleyin. YEDAM veya başka bir destek kaynağını araştırın. |
| 8+ evet | Tek başına limit koymak yetmeyebilir. Hesap kapatma, site engelleme, para kontrolü, destek ve profesyonel yardım birlikte düşünülmelidir. |
| Ağır işaret varsa | Oynamadan önce temel parayı koruyun. Borç, gizleme veya panik varsa yardım almayı ertelemeyin. |
YEDAM’ın hizmetler sayfasında 115 danışma hattı ve başvuru bilgileri yer alır. “Henüz o kadar kötü değil” diye beklemek bazen zararı büyütür. Destek almak için en iyi zaman, hayat tamamen karışmadan öncesidir.
24 saatlik küçük koruma planı
Bu değerlendirmeden sonra içiniz rahat değilse, büyük kararlar vermeden önce şu küçük planı uygulayın.
| Zaman | Yapılacak şey |
|---|---|
| İlk 10 dakika | Oyun sitesini, uygulamayı veya açık ekranı kapatın. Parayı kolay erişimden uzaklaştırın. |
| İlk 30 dakika | Bugüne kadarki gerçek kayıp toplamını yazın: nakit, kart, havale, borç, komisyon, ulaşım, bahşiş. |
| Bugün | En az bir kişiye kısa ve düz anlatın: “Şu kadar kaybettim, şu kadar borç var, bugün oynamamak için desteğe ihtiyacım var.” |
| Bu akşam | Maaş, kira, fatura, gıda ve aile parası için ayrı koruma koyun. |
| Yarın | Hesap kapatma, site engelleme, kart limiti, YEDAM araması veya danışmanlık gibi daha güçlü adımlardan birini seçin. |
Burada amaç mükemmel bir plan yapmak değil. Amaç döngüyü kesmek.
Yakını için bu sayfayı kullananlara
Bu sayfayı eşiniz, çocuğunuz, kardeşiniz, arkadaşınız veya çalışanınız için okuyorsanız, soruları onun yerine cevaplayabilirsiniz. Ama bunu kavga malzemesi yapmayın.
“Bak, sen bağımlısın” demek genellikle savunmayı artırır. Daha işe yarayan cümle şudur:
“Şu para hareketleri, şu borçlar ve şu gizlemeler beni endişelendiriyor. Bugün en azından para erişimi ve destek konusunda bir adım atalım.”
YEDAM’ın ailelere yönelik sayfalarında, kumar oynayan kişiye sürekli para vermenin davranışı pekiştirebileceği ve ailelerin de destek almasının önemli olduğu anlatılır. Aile için en zor denge şudur: kişiyi aşağılamadan, zararı da finanse etmeden durabilmek.
| Yapmayın | Daha iyi yaklaşım |
|---|---|
| Borcu sessizce kapatıp konuyu kapatmak | Borcu, davranış planı ve şeffaflık olmadan üstlenmemek |
| Hakaretle yüzleştirmek | Somut davranışları ve tarihleri söylemek |
| Her şeyi tek başına kontrol etmeye çalışmak | Profesyonel destek ve aile desteği aramak |
| “Bir daha yapma” ile yetinmek | Para, hesap, zaman ve destek planı istemek |
Yakınınız kabul etmese bile siz destek alabilirsiniz. Kumarın zararı sadece oynayan kişiyi etkilemez; evde yaşayanları, borcu paylaşanları, çocukları ve güven ilişkisini de etkiler.
Son söz
Bu sayfadaki en önemli şey skor değildir. En önemli şey, skordan sonra ne yaptığınızdır.
Cevaplarınız hafif görünüyorsa bile limitlerinizi yazılı tutun. Dikkat bölgesindeyseniz bir sonraki oyundan önce önlem alın. Yüksek risk veya ağır işaret varsa, bunu “irade meselesi” diye küçültmeyin. Kumar döngüsü güçlüyse, tek başına iyi niyet çoğu zaman yetmez.
Bir sonraki adım olarak Sorunlu Kumarın İşaretleri, Kayıpları Nasıl Takip Edersiniz?, Sınırları Nasıl Koyarsınız? ve Hemen Yardım Al sayfalarına bakabilirsiniz.